Η Σταχτο(μ)πούτα, η Cate Blanchett και το τσίκιτιγκλον

Στην πρεμιέρα της Σταχτοπούτας στην Αθήνα, την Κυριακή το απόγευμα, τα κορίτσια δεν φορούσαν πλαστικά γοβάκια, τιάρες και γαλάζια, σατέν φορέματα. Οι κόρες μου τα έχουν φορέσει, χρόνια πριν, στο σπίτι, στο σχολείο, ακόμη και στον ύπνο τους, έχουν δει τη Σταχτοπούτα, σε όλες τις παραλλαγές, την εκδοχη της Disney, σε κινούμενα σχέδια, με τα υπέροχα τραγούδια και την καλή νεράιδα, (που η μεγάλη μου κόρη φώναζε Ντεϊντεϊ), τη συνέχεια και πάλι σε cartoon, με τη Σταχτοπούτα που παντρεύεται τον πρίγκηπα και δεν της αρέσει η ζωή της στο παλάτι, αλλά και το τρίτο sequel με την Cinderella σε νέες περιπέτειες.

Την έχουν δει και με ηθοποιούς, όχι πλέον πρωταγωνίστρια, έχουν τρομάξει με την κακιά μητριά, σε φιλμ με όλες τις κακιές των οικείων παραμυθιών, τα κορίτσια μου προσπαθούν μάταια, ακόμη και τώρα, να στριμώξουν για πλάκα τα πόδια τους σε κάτι διάφανα γοβάκια από το Disney Store του Λονδίνου, 37 νούμερο.

Μαζί κι εγώ. Η Σταχτοπούτα του Kenneth Brannagh δεν είναι η Σταχτοπούτα που ξέρουμε. Υπερπαραγωγή, απίστευτο καστ, συγκλονιστική Cate Blanchett στον ρόλο της κακιάς μητριάς, απίθανα κοστούμια, μεταμορφώσεις, σενάριο, φωτογραφία. Ο πρίγκηπας; Χαριτωμένος. Η Σταχτοπούτα; Εξαιρετικά φωτογενής, ευτυχώς όχι σαν Barbie. 

Λάτρεψα την καλή της νεράιδα, την Helena Bonham-Carter, και ό,τι έκανε με το μαγικό της ραβδί. Τις σαύρες-υπηρέτες, τα ποντίκια-άλογα, την υπερμεγέθη κολοκύθα-άμαξα, το φόρεμα με τα μπλινγκ μπλινγκ, τα γυάλινα γοβάκια-έργο τέχνης, και μετά, στις 12 τα μεσάνυχτα, πως ξαναέγιναν όλα όπως πριν. Μαγικό. Ούτε νάτσος δεν μπορούσα να φάω.

Δεν ξέρω τι αισθάνθηκαν τα μικρότερα παιδιά. Η δική μας παρέα διασκέδασε πολύ στη διάρκεια της προβολής της ταινίας. Είχαμε πιάσει μια ολόκληρη σειρά στη μεγάλη αίθουσα στο Mall. Εγώ κάθε τόσο, έκανα διακριτικά σσσσσσς, γιατί δεν ήθελα να χάσω ούτε τσίκιντιγκλον. Η κυρία μπροστά, μιλούσε μετά δυνατά, για τη Σταχτομπούτα. Μάλλον δεν θα κατάλαβε και πολλά. Τι επαναλάμβανε διαρκώς η ηρωίδα της ιστορίας; Τα λόγια που της είχε πει η μητέρα της πριν πεθάνει... Have courage, be brave. Καμία σχέση με μπούτια και στάχτες. 

Χωριστές ζωές. Ή separate lives… Όταν οι οδοντόβουρτσες πάνε παντού

Όσοι έχουν ήδη συγκατοικήσει (στην τρέλα), όσοι έχουν παντρευτεί (και χωρίσει), όσοι έχουν βιώσει το τέλος μιας σχέσης και ό,τι συνεπάγεται αυτό, γίνονται μάλλον πιο κυνικοί, μαζί και δυνατοί, με το πέρασμα του χρόνου. Ξέρω ένα ζευγάρι που για περίπου μια δεκαετία δεν είχε μπει ούτε για μια μέρα στον πειρασμό να θέσει θέμα συγκατοίκησης. Ούτε ο ένας, ούτε ο άλλος, σκέφτηκε να φτιάξει την βαλιτσούλα του και να χτυπήσει το κουδούνι για να δηλώσει ότι είχε ξενοικιάσει ήδη την δική του φωλιά. 

Απ’ότι φαίνεται όλο και περισσότεροι άνδρες και γυναίκες (αν και μάλλον οι γυναίκες είναι λιγότερες) επιθυμούν να υπάρχουν δύο σπίτια προκειμένου να διατηρηθεί ο έρωτας τους ζωντανός. Ανασφάλειες, κλισέ, φοβίες, ζήλιες, δεν έχουν καμία θέση εδώ. Το βόλεμα δεν είναι το ζητούμενο. Όταν δεν υπάρχουν παιδιά, σκυλιά, γατιά, υποχρεώσεις, ποιός ο λόγος να φθείρεται μια σχέση με την καθημερινότητα στο μπάνιο, στην κουζίνα, στο συγύρισμα, στον αυστηρά ιδιωτικό χώρο κάθε ανθρώπου; 

Χωριστές ζωές. Ή separate lives που τραγουδά και ο Φιλ Κόλινς. Αν είσαι ερωτευμένος πλέον, κανείς δεν μπορεί να σου επιβάλει να ζήσεις με τον άνθρωπο που αγαπάς στην ίδια στέγη. Σήμερα υπάρχει και άλλος δρόμος. Μια λύση, ακραία για πολλούς, εγγύηση για άλλους για να διατηρηθεί ο ρομαντισμός, το καρδιοχτύπι, η ουσία.

Είναι μια σύγχρονη τάση όμως ζωής και κυρίως σχέσεων για την οποία κανείς δεν μοιάζει να μιλάει ανοιχτά. Γίνεται ίσως ευκολότερα κατανοητή η άποψη ότι όταν υπάρχουν τέτοιου είδους «ανοιχτές» πόρτες, όταν οι κανόνες είναι ξεκάθαροι και αντισυμβατικοί, τότε άνδρες και γυναίκες νιώθουν (και έχουν) μεγαλύτερη ελευθερία να εγκαταλείψουν την …μάχη όποτε εκείνοι το θελήσουν. Χωρίς να χάσουν τίποτα. Ή να το αισθανθούν τουλάχιστον.

Όλοι πιστεύουν ότι μια σχέση εξελίσσεται όταν ύστερα από μια περίοδο δοκιμασίας και για τους δύο, ανταλάσσονται βέρες, τελείται το μυστήριο του γάμου, η νόρμα θέλει άμεσα να έρχονται και τα παιδιά. Και όταν δεν γίνονται όλα αυτά, ακριβώς με αυτή τη σειρά, οι τρίτοι, κυρίως άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας, αρχίζουν στην καλύτερη περίπτωση τις ερωτήσεις. Γιατί σίγουρα δεν πάει κάτι καλά.

Κι αν όμως πάει; Αν ο νέος όρκος ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που αγαπιούνται είναι πως οτιδήποτε κι αν συμβεί μεταξύ τους, δεν θέλουν σίγουρα να συγκατοικήσουν μαζί. Μπορεί αυτό να είναι το επόμενο βήμα για μια υγιή σχέση. Και όχι όλα τα λογικά στάδια που εμείς πιστεύουμε και οριοθετούμε σαν κοινωνία για μια πετυχημένη συνύπαρξη, ένα love story σε εξέλιξη, χωρίς κανείς να μπορεί να προβλέψει το χάπι-εντ.

Το παζλ δεν βγαίνει πάντα. Είτε γιατί λείπουν κομμάτια, είτε γιατί κανείς δεν μοιάζει να συγκινείται πλέον με την εικόνα στο κουτί. Και δεν είναι ότι η σχέση δεν πάει πουθενά, που είναι η μόνιμη δικαιολογία για τις γυναίκες κυρίως που νιώθουν ότι μετά τα 30 χτυπάει το βιολογικό τους ρολόι, όμως στην περίπτωση που ένα ζευγάρι έχει αποφασίσει ότι δεν επιθυμεί να τεκνοποιήσει, η διατήρηση δύο ξεχωριστών σπιτιών μπορεί να βοηθάει στη διατήρηση του σασπένς.

Και του παιχνιδιού. Γιατί και οι σχέσεις, ένα παιχνίδι είναι. Οι άνθρωποι που το έχουν τολμήσει λένε σε μαρτυρίες τους, ότι όσο κι αν αγαπούν το ταίρι τους, δεν νιώθουν την ανάγκη να ξυπνούν κάθε πρωί στο ίδιο κρεβάτι, ούτε να μοιράζονται τις δουλειές του σπιτιού, να βάζουν εναλλάξ πλυντήρια, να βρίσκουν την πόρτα του μπάνιου κλειστή κάθε πρωί για τουλάχιστον 15 λεπτά, γνωρίζοντας πάντα ποιος από τους δύο είναι ο ένοχος.

Ακόμη και άνθρωποι που το έζησαν το συγκεκριμένο σενάριο, έκαναν και παιδιά και χώρισαν, δεν θέλουν σε καμία περίπτωση να το επαναλάβουν. Ξέρουν την φθορά, αναγνωρίζουν αμέσως τα σημάδια, θέλουν την μοναξιά τους, την θεωρούν πολυτέλεια και δικαίωμα μαζί. Ίσως πάλι να μην θέλουν να ζήσουν κάτι συνηθισμένο. Να μην θέλουν να περάσουν τη ζωή τους με μια σχέση που από ερωτική γίνεται αδερφική, εραστές που γίνονται οι καλύτεροι φίλοι, το πάθος γίνεται ρουτίνα.

Μεγάλες προσδοκίες. Καμία σχέση δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη. Μπορείς να είσαι μαζί με έναν άλλον, χωρίς να μοιράζεσαι το ίδιο σπίτι. Και είναι κάτι απολύτως νόμιμο. Ούτε είναι κάτι που τολμούν μόνο όσοι φοβούνται τις δεσμεύσεις. Είναι θέμα επιλογής τελικά να ζεις χωριστά από τον άνθρωπο που έχεις επιλέξει και αγαπάς. Νέο κοινωνικό φαινόμενο; Ζευγάρια που ζουν μαζί χωριστά. Οι κοινωνιολόγοι τους έχουν βαφτίσει LAT, live apart together. Στις έρευνες καταχωρούνται ως singles. Άραγε γιατί;

Και οι ομάδες; 21-25 και 30-55 χρονών. Ομάδες που δεν υπήρχαν πριν. Όσοι το τολμούν, την έχουν (ξανα)πάθει στο παρελθόν. Τα σαββατοκύριακα μπορεί να μείνει ο ένας στο σπίτι του άλλου. Έχουν τα κλειδιά ο ένας για το σπίτι του άλλου αλλά κανείς δεν εμφανίζεται χωρίς προειδοποίηση. Αυτός είναι ακόμη ένας κανόνας. Πρέπει να είναι γοητευτικό να ζεις σαν τινέιτζερ. Να μην ξέρεις ποτέ που είναι όλα τα πράγματα σου. Ορισμένοι το τολμούν ακόμη και με παιδιά. Η ουσία είναι ότι ποτέ τα πράγματα δεν πάνε εκεί που θέλουμε εμείς. Ή συμβαίνει σπάνια. Δεν υπάρχει πρόβλημα να έχουμε δύο οδοντόβουρτσες (και μία κλειστή στην τσάντα), για παν ενδεχόμενο. 

Θέατρο, σινεμά ή λούνα-παρκ; Ποτέ την Κυριακή

Το καλοκαίρι υπάρχουν ευτυχώς οι παιδικές χαρές (ξεχαρβαλωμένες και ξεκούρδιστες), τα λιγοστά πάρκα (σαν περιφραγμένες πλατείες), οι θερινές προβολές (στις 9 το βράδυ;), οι όποιες παιδικές θεατρικές παραστάσεις που περιοδεύουν (με ηθοποιούς που νομίζουν ότι απευθύνονται σε κουφούς ή χαζούς). Τον χειμώνα οι εναλλακτικές είναι ακόμη λιγότερες. Τα σαββατοκύριακα με παιδιά, ειδικά με μικρά παιδιά, ηλικίας από ...μηνών μέχρι 7, άντε το πολύ, 8 χρονών, μοιάζουν με το κυνήγι του χαμένου θησαυρού με τους γονείς να ανταλάσσουν ιδέες για μυστικές, επικίνδυνες αποστολές που πολλές φορές εξελίσσονται σε περιπέτειες που δύσκολα επαναλαμβάνονται. Ο ρατσισμός των νεαρών ηλικιών είναι υπαρκτός για ευνόητους μάλλον λόγους και σε μια πόλη που υπάρχουν ακόμη και ταβέρνες της μόδας που απαγορεύονται ρητά τα παιδιά (για τα κατοικίδια ούτε λόγος), καλό θα είναι προτού ξεκινήσετε για οποιαδήποτε εξόρμηση να ρωτήσετε αν είστε καταρχήν ευπρόσδεκτοι. Οικογενειακώς. 

Στο θέατρo, oι παιδικές παραστάσεις είθισται να πραγματοποιούνται αποκλειστικά το Σάββατο και την Κυριακή, συνήθως στις 11 το πρωί και τις 3 το μεσημέρι. Από το θέατρο Πόρτα μέχρι τη Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών, η σκηνή αλλάζει, όπως και το ωράριο, και το κοινό. Παρακαλούμε κλείστε τα κινητά σας. Στο σινεμἀ; Mεταγλωτισμένα ή υποτιτλισμένα; 3D ή κανονική προβολή; Όπως το πάρει κανείς. Στις βιβλιοπαρουσιάσεις; Κάθε Σάββατο στις 12 το μεσημέρι οι συγγραφείς παιδικών βιβλίων οργανώνουν μίνι εκδηλώσεις σε βιβλιοπωλεία, από τον Ιανό της Σταδίου μέχρι τον Ευριπίδη στο Χαλάνδρι και εκεί με μαξιλάρες, όρθιους, κλάματα και σπρωξίματα, μικροί και μεγάλοι ξεφυλλίζουν βιβλία με ζωγραφιές. Το κουκλοθέατρο, η ζωντανή μουσική, το θέατρο, η παντομίμα, είναι μόνο μερικά από τα «κόλπα» που εφευρίσκουν οι συγγραφείς για να μην βαρεθούν οι μικροί αναγνώστες τους, με την προϋπόθεση ότι στο τέλος θα περάσετε από το ταμείο για να αγοράσετε και το βιβλίο.

Και στη …φύση; Αν ξυπνάτε νωρίς, το Adventure Park στη Μαλακάσα θα το χαρείτε ιδιαίτερα. Γιατί, κακά τα ψέματα, όταν έχει πολυκοσμία, κυρίως μετά τις 12 το μεσημέρι, το παιχνίδι, το σκαρφάλωμα, η απελευθέρωση ενέργειας, γίνονται μετέμποδίων. Για κάτι πιο στατικό και εποικοδομητικό, το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο στην Πλάκα, προσφέρει λίγες ώρες με εξερεύνηση, γνώση, ομαδικότητα κι ένα πωλητήριο με πρωτότυπες ιδέες. Να μην ξεχάσουμε και το Μουσείο Ελληνικής Παιδικής Τέχνης και πάλι στην Πλάκα, με εικαστικά και θεατρικά εργαστήρια για παιδιά 5-12 χρονών, όπως και το Μουσείο Συναισθηματικής Παιδικής Ηλικίας, στο λόφο του Φιλοπάππου, για παιδιά 4-12 χρονών με πίνακες και τρισδιάστατες ξύλινες κατασκευές. Τα λούνα πάρκ λέμε να τα ξεπεράσουμε γιατί αν κρίνεις και μόνο από τους υπαλλήλους που βαριούνται να βάλουν τις μάρκες στα μηχανήματα, δεν υπάρχει μεγαλύτερη θλίψη σε χώρο αφιερωμένο στα παιδιά. Στο Allou! Fun Park οφείλει να ξέρει κανείς ότι αν αφήσει έστω και για μερικά λεπτά το παιδί του από το χέρι, μάλλον δεν θα το ξαναβρεί ποτέ. Αν είστε αγοραφοβικός, προτιμήστε τον ΕΘνικό Κήπο (όχι όμως και την παιδική χαρά λόγω συνωστισμού) για να ταϊσετε μαζί πάπιες με ποπ-κορν(!), ή το Αττικό Ζωολογικό Πάρκο, αν και Ποτέ την Κυριακή. Οι ουρές φθάνουν μέχρι το πάρκινγκ και το πάρκινγκ φτάνει μέχρι τη ...Μαραθώνος. Δύο χιλιάδες πουλιά, καμηλοπάρδαλεις, τίγρεις, αρκούδες, ζέμπρες, ερπετά, θα σας αποζημιώσουν. Αν όχι εσάς (που θα ξεπαραδιαστείτε), τα παιδιά σας σίγουρα. Εκτός κι οι συνοδοί σας είναι κάτω των τριών που είναι ελεύθερη η είσοδος. Οργανώστε και μια βόλτα στο Νέο Ψηφιακό Πλανητάριο, για ψηφιακές προβολές και ταινίες θόλου. Τα καρότσια, οι πιπίλες και τα ...μπιμπερό είναι προαιρετικά. 

Πότε θα έπρεπε να ξεκινά η κοινωνική δικτύωση για παιδιά;

Mπορεί να καταντάμε γραφικοί όταν λέμε πως όταν ήμασταν εμείς παιδιά, δεν είχαμε κινητά τηλέφωνα, δεν γράφαμε σε κομπιούτερ, δεν ακούγαμε μουσική σε cd, βλέπαμε βίντεο αντί για dvd. Ειδικά τώρα που τα παιδιά όλων των ηλικιών, από την ημέρα κιόλας που σταματούν το μπουσούλημα, ξέρουν να ανοίξουν και να κλείσουν τις ηλεκτρονικές συσκευές, τοποθετούν με χαρακτηριστική άνεση τα δάχτυλα τους στους υπολογιστές, ξέρουν να χρησιμοποιούν με κλειστά μάτια τα διάφορα τηλεκοντρόλ που περιφέρονται μέσα στο σπίτι.

Τον τελευταίο καιρό γράφονται διάφορα για τους κινδύνους που μπορεί να κρύβει αυτή η τόσο πρόωρη ίσως συμφιλίωση των παιδιών και των εφήβων με την τεχνολογία. ;Aραγε από πόσο νωρίς είναι φρόνιμο να ανοίγει το κομπιούτερ του ένα αγόρι ή ένα κορίτσι, όχι για να ετοιμάσει μια εργασία για το σχολείο αλλά για να αναζητήσει ιστοσελίδες στο διαδίκτυο, να επικοινωνήσει με τους φίλους του μέσω Facebook και του Instagram, να κοινωνικοποιηθεί μέσω της οθόνης; 

Η κοινωνική δικτύωση θα έπρεπε να ξεκινά, λένε οι ψυχολόγοι, μετά τα 13. Χωρίς αυτό να αποτελεί κανόνα για κανέναν. Γιατί κι αυτό ακόμη είναι σχετικό. Ακόμη κι ένα μικρότερο παιδί μπορεί τώρα εύκολα να «ανεβάσει» μια φωτογραφία του, να συντάξει ένα συνοδευτικό κείμενο και να χτίσει την ηλεκτρονική του ταυτότητα στο Ίντερνετ, χωρίς να το γνωρίζει κανένας δικός του, με πρώτους και καλύτερους τους γονείς που θα μείνουν έξω από το παιχνίδι, για ευνόητους λόγους. Είναι η στιγμή της απελευθέρωσης.

Και του διαδικτυακού bullying… Και δεν είναι μόνο το Facebook και το MySpace, υπάρχουν πλέον και διευθύνσεις που μοιάζουν να έχουν σχεδιαστεί αποκλειστικά για να παρασύρουν παιδιά ακόμη και του δημοτικού στον κόσμο της ηλεκτρονικής ψυχαγωγίας. Αλλά κι έτσι να μην είναι δεν υπάρχει κανένας τρόπος να ελέγξει κανείς αν ο χρήστης λέει την αλήθεια όταν δηλώνει 13 για παράδειγμα. Και πολλοί είναι εκείνοι που βιάζονται να μεγαλώσουν, αυτό είναι το μόνο σίγουρο, όπως άλλωστε βιαζόμασταν κι εμείς τότε. Στην ηλικία τους. Μόνο που εμείς τότε μπορεί να στεκόμασταν στις μύτες των ποδιών μας στο ταμείο, για να δούμε καμία ταινία στο σινεμά. Τώρα είναι απίστευτο τι μπορεί να συναντήσει κανείς στο διαδίκτυο χωρίς ούτε ένα Α κεφαλαίο.

Κατάλληλο ή ακατάλληλο, οι ψυχολόγοι επιμένουν ότι αν οι προ-έφηβοι «κολλήσουν» από νωρίς με το Ίντερνετ, κινδυνεύουν να βλάψουν τον εγκέφαλο τους, να γίνουν επιθετικοί, να επηρεάσουν ακόμη και τις σχέσεις μεταξύ τους. Αλλά υπάρχουν και θετικά στοιχεία. Ύστερα από έρευνες. Ανάμεσα σε 700 και 935 εφήβους. Τι έδειξαν; Oτι το 38% κοριτσιών και αγοριών ηλικίας από 12-14 χρονών δηλώνουν πως έχουν διαμορφώσει ήδη το ηλεκτρονικό τους προφίλ. Το 42% είπαν ότι χρησιμοποιούν σελίδες κοινωνικής δικτύωσης για να στέλνουν μηνύματα σε καθημερινή βάση. Τι μπορούμε να κάνουμε σαν γονείς; Να ζητάμε τουλάχιστον το password σε περίπτωση ...ανάγκης.