Πρόσκληση σε πάρτι με γκλίτερ, μάσκες ομορφιάς, ρόλεϊ, για 7 και άνω...

O πρώτος κανόνας που θα έπρεπε να μαθαίνει όποιος γίνεται γονιός είναι ότι δεν υπάρχουν κανόνες. Μόνον εκπλήξεις. Και τώρα που μαθαίνουμε ότι η νέα τάση στα παιδικά πάρτι θέλει τα κορίτσια να γιορτάζουν με τα πόδια βυθισμένα σε λεκάνη με νερό (για πεντικιούρ) και αντί για κλόουν προσκαλούν επαγγελματίες κομμωτές για να διασκεδάσουν στα γενέθλια τους, παρακολουθούμε το «φαινόμενο» με κατανόηση και απορία μαζί.

Τα αγόρια, να υποθέσουμε, εξακολουθούν να ονειρεύονται σούπερ ήρωες, να ζητούν από τους γονείς τους ανιματέρ με στολές Μπάτμαν, Σούπερμαν, Σπάιντερμαν, ή μήπως κι αυτό είναι ξεπερασμένο; Ξεχάστε, λοιπόν, τους κλόουν, τα μουσικά πακέτα, τις τσουβαλοδρομίες. Εφτάχρονα κορίτσια ζητούν πλέον από τους γονείς τους πάρτι με μέικαπ, γκλίτερ και ασημόσκονη. Το πιο ανησυχητικό όμως δεν είναι αυτό. Είναι ότι στην Αμερική, για παράδειγμα, αλλά και στην Αγγλία (ευτυχώς στην Ελλάδα είμαστε ακόμη στη φάση της Χιονάτης και του τραμπολίνο), υπάρχει μια ολοκαίνουργια βιομηχανία για να στηρίξει την πιο τρελή και παράλογη, παιδική φαντασίωση.

Μαλλιά, νύχια, μακιγιάζ. Τα παιδιά δεν ξετρελαίνονται πια με την ιδέα της μπόμπας, του μπαλονιού, της τυφλόμυγας, αλλά με την ιδέα ότι μπορούν σε μικρές ομάδες οχτώ ατόμων, να νιώσουν σαν τις μαμάδες τους ή ακόμη καλύτερα σαν σταρ και να μεταμορφωθούν (χωρίς να το ξέρουν) σε μικρομέγαλα, λίγο πριν σβήσουν τα κεράκια στην τούρτα. Είναι αυτονόητο ότι στα νέα πάρτι ομορφιάς, δεν προσκαλείται ολόκληρη η τάξη. Τι θα έκαναν τα αγόρια και πώς θα μπορούσαν να χωρέσουν στο ίδιο σπίτι 15 κορίτσια με σεσουάρ, βερνίκια νυχιών, ρόλεϊ, μακιγιέρ, κομμωτές, μασέρ;

Οι περισσότερες βούρτσες είναι ροζ, υπάρχουν όμως και μάσκαρα ειδικά για να βάφονται τούφες των μαλλιών σε φλούο αποχρώσεις. Εταιρεία, όπως η Magical Makeovers, αναλαμβάνει θεματικά πάρτι περιποίησης για κορίτσια που δεν έχουν συμπληρώσει το 12ο έτος της ηλικίας τους. Από έξι και πάνω, τα τιμώμενα πρόσωπα μπορούν να επιλέξουν ό,τι θέλουν. Τι κι αν οι μπαμπάδες φωνάζουν, δεν θέλουν να βλέπουν τις κόρες τους με τακούνια και βαμμένα νύχια και οι μητέρες κάνουν τα στραβά μάτια, αρκεί να έχουν ξεβαφτεί τη Δευτέρα το πρωί, πριν από το σχολείο;

Μαθαίνουμε ότι η ίδια εταιρεία μπορεί να αναλάβει και τέσσερα πάρτι τη μέρα... Τα 6χρονα και τα 8χρονα βάζουν ρουζ και σκιά στα μάτια και τα μεγαλύτερα κάνουν ακόμη και σπα με πεντικιούρ με στρας, εντατικά μαθήματα για να βάφονται σαν την αγαπημένη τους ηρωίδα. Με καλλυντικά που έχουν μυρωδιά παγωτού. Και η οικονομική κρίση; Έρευνα στην Αγγλία έδειξε ότι το 62% των γονιών προτιμούν να μειώσουν τα προσωπικά τους έξοδα, παρά να πουν όχι στις μικρές πολυτέλειες των παιδιών τους. Και οι μελλοντικές Λολίτες; Οι γονείς λένε ότι προτιμούν τα πάρτι μπουντουάρ από εκείνα με τις πριβέ προβολές, τις βόλτες με λιμουζίνες, τις ομαδικές εξεγέρσεις στα μαγαζιά. Στα 16 άραγε τι θα κάνουν;

Πότε θα …φωτίσουμε μαμά τον κήπο;

Όταν έλειπε ο κηπουρός, λόγω καλοκαιρινών διακοπών, η μικρή μου κόρη είχε αναλάβει με δική της πρωτοβουλία να τον αντικαταστήσει. Φορούσε αντηλιακό, μαγιό και καπέλο και αφιέρωνε από μισή μέχρι μία ώρα τη μέρα στο πότισμα του κήπου. Δεν της ξέφευγε θάμνος ούτε δεντράκι κι αν κάτι ξεχνούσε, την επόμενη μέρα το θυμόταν για να το ποτίσει με μεγαλύτερη φροντίδα. Από τότε, όποτε προθυμοποιείται να ποτίσει και η αδερφή της, το χώμα γίνεται λάσπη, οι δυο τους γίνονται μούσκεμα και μόνο τα δέντρα δεν θυμούνται... Αλλά το διασκεδάζουν και με το παραπάνω.

«Πότε θα... φωτίσουμε μαμά;», έλεγε ξανά και ξανά η μικρούλα, που εννοούσε, φυσικά, να ποτίσουμε, απολαμβάνοντας όλη τη διαδικασία. Όπως και στο σπίτι που νοικιάζαμε κάθε χρόνο στο νησί, με το μποστάνι, τον κήπο, τους κρυμμένους θησαυρούς, για να ανακαλύψουν με λαχτάρα αγγουράκια, κολοκυθάκια, ντομάτες, λεμόνια, σταφύλια, μελιτζάνες, σύκα και να αναφωνήσουν «μύρισε να δεις, είναι από τον κήπο μας».

Διάβασα, λοιπόν, στους Financial Times ότι σύμφωνα με μια νέα έρευνα από το Royal Horticultural Society, η κηπουρική μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά όλων των ηλικιών να αποδίδουν καλύτερα στο σχολείο. Αντί, λέει, να ανοίγετε τα βιβλία των μαθηματικών, της γλώσσας και των ασκήσεων, βγείτε καλύτερα στον κήπο. Κάπως έτσι ξεκίνησε στην Αγγλία μια καμπάνια που διήρκεσε συνολικά τρία χρόνια προκειμένου να γίνουν ευρύτερα γνωστά τα οφέλη που κερδίζουν όσα παιδιά, αγόρια και κορίτσια, ασχολούνται τακτικά με την κηπουρική για να επικεντρώνονται καλύτερα στην ανάγνωση και στην κατανόηση των μαθημάτων.

Εμείς να τα βλέπουμε αυτά. Κι ας μη μας αρέσουν οι έρευνες. Λέγεται, μάλιστα, ότι οι νεαροί κηπουροί, χωρίς να το ξέρουν ή να το συνειδητοποιούν, παίρνουν έτσι και περισσότερες πρωτοβουλίες. Η συγκεκριμένη καμπάνια που ξεκίνησε για να συνδέσει την κηπουρική με το σχολείο, έριξε τους σπόρους, συμβουλές και οδηγίες σε περισσότερους από 2,5 εκατ. μαθητές, με την ιστορία να εξελίσσεται και να εμπεδώνεται στα μπαλκόνια και στις αυλές των σπιτιών τους, όχι ότι και οι γλάστρες στο εσωτερικό των σπιτιών έμειναν πίσω.

Τώρα που το θυμήθηκα, στον παιδικό σταθμό και των δύο κοριτσιών, αλλά και στο νηπιαγωγείο αργότερα, υπήρχε πάντα η ιδέα ενός αυτοσχέδιου, μικρού θερμοκηπίου που συνοδευόταν από τη σχετική παρακολούθηση από τα παιδιά, στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς. Μια μέρα, το ένα κορίτσι γύρισε στο σπίτι με ένα άσπρο ποτηράκι και τον βασιλικό της, κάποια άλλη φορά η αδερφή της μου έδειξε με καμάρι σε ποιο σημείο της δενδροφύτευσης στο δασάκι του σχολείου της είχε φυτέψει το δικό της δενδρύλλιο. Και στο σπίτι, όμως, η μεγάλη αγαπάει την ελιά που της αγόρασε η γιαγιά στα πρώτα της γενέθλια και τώρα έγινε σαν εκείνη σε ύψος. Αλλά κι εγώ θυμάμαι ένα κακτάκι που μου είχε αγοράσει ο δικός μου μπαμπάς μέσα σε ένα λευκό τρανζίστορ, για να το μεταφυτέψουμε στη ζαρντινιέρα και μετά σε μεγάλη γλάστρα και να γίνει θεόρατο, με δύο μεγάλα χέρια κι ένα κεφάλι με μαλλιά καρφάκια. Δεν μπορώ να πω ότι το πότιζα τακτικά, αλλά το φρόντιζα με αγάπη...

Αν αρίστευσα; Όχι απαραίτητα. Συγκεντρώνομαι, πάντως, εύκολα. Η κηπουρική στο σπίτι έχει το καλό ότι τα παιδιά ξεχνούν τις ευκολίες τους, βγαίνουν από τον μικρόκοσμό τους, κλείνουν τα κομπιούτερ και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια και χωρίς να το συνειδητοποιούν, έχουν τη δυνατότητα να αυτοσχεδιάσουν, να έρθουν σε επαφή με τη Φύση και να βάλουν το δικό τους στίγμα.

Τα παιδιά στην Αγγλία φύτεψαν ανάμεσα σε δύο τσιμεντένια κτίρια-γλόμπους, από τα τέλη του 20ού αιώνα, πατάτες, ντομάτες, γλυκό καλαμπόκι, λάχανα, κρεμμύδια, φράουλες... Και μετά θέλησαν να επαναλάβουν το νέο τους χόμπι στο σπίτι. Φυτεύοντας μέντα και γιασεμί. Αλλά και καρότα και φασόλια. Και δεν έχει σημασία αν τα συγκεκριμένα φρούτα ή λαχανικά θα καταναλωθούν από όλα τα μέλη της οικογένειας με την ίδια όρεξη. Ούτε αν γίνουν χάλια, μέσα στις λάσπες, με χέρια, πόδια, ρούχα, πρόσωπα, χωμένα μέσα στις πρασινάδες.

Είναι σαν το βιβλίο με τον Τσάρλι και τη Λόλα και τίτλο «Ποτέ μα ποτέ στη ζωή μου δεν θα φάω ντομάτα». Τι σημασία έχει; Με την κηπουρική όλα γίνονται. Κέρδος είναι και η στιγμή που ο χρόνος θα σταματήσει και θα αρχίσουν να παρατηρούν τα έντομα. Τι ωραία που θα ήταν και τα δικά μας σχολεία, ιδιωτικά και δημόσια, αν είχαν δικούς τους λαχανόκηπους, με τόσους υποψήφιους, επίδοξους κηπουρούς. Και στα διαλείμματα, μαζί με τα σπιτικά σάντουιτς, να γεύονται και κάτι από το μποστάνι. Ακόμη και η Μισέλ Ομπάμα μετέτρεψε τμήμα του Λευκού Οίκου σε λαχανόκηπο με τη βοήθεια ενός τοπικού σχολείου. Και στην Αμερική, από το 1999 και μετά, με το συγκεκριμένο σπορ έχουν ασχοληθεί εκατοντάδες χιλιάδες εκπαιδευτικοί και σχολεία.

Από όλα έχουμε να πάρουμε κάτι. Και από τα λουλούδια. Και από τα λαχανικά. Η κηπουρική θέλει θυσίες, φροντίδα, πειθαρχία, επιμονή, συγκέντρωση, αλλά βοηθάει και στον συναισθηματικό τομέα. Τα παιδιά πρέπει να ενθαρρύνονται να τρέχουν στο γρασίδι, να σκαρφαλώνουν σε δέντρα, να κόβουν φρούτα, να πετούν χαρταετούς, να φροντίζουν ζώα, μικρά, μεγάλα, έντομα, άγνωστα, γνωστά, οικεία, όχι και τόσο... Να ξαπλώνουν σε αιώρες ανάμεσα σε δέντρα, να γελούν πάνω σε κούνιες στερεωμένες σε δέντρα, στο δάσος, αντί να ζουν και να μεγαλώνουν μέσα στην ασφάλεια της μονοτονίας της περιφραγμένης παιδικής χαράς. Ένας μυστικός ή ένας βοτανικός κήπος είναι μια καλή εισαγωγή στο θέμα μας. Το bonsai είναι το κυρίως πιάτο. Και για επιδόρπιο, ένα δεντρόσπιτο.

Αντίο Ποντικούλη… Πως να πεις με τα παιδιά αντίο στον Ρατατούη και την παρέα του...

Ακόμη δεν έχω καταλάβει πως βρεθήκαμε κάποια στιγμή μέσα στο σπίτι να συνυπάρχουμε ξαφνικά με εφτά ψάρια, που στην αρχή ήταν τρία, μετά έγιναν ένα, μετά ξανά τρία και ξαφνικά εφτά, και ένα χάμστερ, και πολύ κοντά μας δύο σκυλιά, όχι εντελώς «δικά» μας, της γιαγιάς και του παππού και της θείας και νονάς, τον Σλόμπονταν (Μπόμπονταμ) και την Λουίζα (Ουίσα). Πριν από την εποχή του κυρίου Μποφόρ. 

Τι τραβούσαν κι αυτά τα καυμένα... Τα ψαράκια περιμένουν καθημερινά λίγη τροφή, και στην αρχή, που τα δύο κορίτσια τσακωνόντουσαν για το ποια θα ταϊσει πρώτη την Άριελ, τον Μαύρο Πιτ, τον Πίτερ Παν, την Ούρσουλα, η μισή τροφή έπεφτε μέσα στο ενυδρείο. Υπήρχαν ημέρες και μήνες ίσως, που κανείς δεν ασχολιόταν με τα ψάρια, παρά μόνον εγώ. Εκτός κι αν ερχόταν κανένας φίλος των παιδιών στο σπίτι... «Μαμά, ταϊσαμε τα ψάρια;»

Όλα ξεκίνησαν όταν βρεθήκαμε ένα Σάββατο πρωί στο pet shop της γειτονιάς και αφού μας άφησαν να χαϊδέψουμε και να βγάλουμε όλα τα σκυλάκια από τα γυάλινα σπίτια τους (τι θλίψη Θεέ μου), τα κορίτσια με παρακάλεσαν να επιστρέψουμε μια μέρα για να πάρουμε στο σπίτι ένα μικρούλι ζωάκι που θα μπορούσαν να το παίρνουν στην αγκαλιά τους, με την προϋπόθεση ότι θα είχε μαλακό τρίχωμα.

Σκυλάκι και γατάκι ήξεραν ότι δεν μπορούσαμε να αποκτήσουμε για την ώρα. Και το είχαν αποδεχτεί. Είχαν απορρίψει τα θαλάσσια χελωνάκια, δεν ήθελαν παπαγάλο ή καναρίνια γιατί δεν τρελαίνονται με την ιδέα του κλουβιού, καταλήξαμε χωρίς πολλά-πολλά με ένα μικροσκοπικό, γκρίζο χάμστερ, χωρίς μακριά ουρά, έναν ποντικομικρούλη, που ήρθε όπως μας είπαν από την ....Ρωσία.

Μικρούλης και τριχωτός. Χαδιάρης. Βρέθηκε να έχει δυο κλουβιά-σπίτια, με πόρτα-καρδούλα το ένα, ρόδα για την γυμναστική του, λευκό σπίτι με ροζ σκεπή, η μεγάλη μου κόρη είχε αναλάβει να του ανανεώνει το νερό καθημερινά, να του βάζει τροφή, να τον βγάζει βόλτα μέσα στο σπίτι. Τον πήγε στο σχολείο της δύο φορές. Τον ονόμασε Ρατατούη και Κοντορεβυθούλη. Το βράδυ που κοιμόμασταν τον ακούγαμε να κάνει γύρω-γύρω όλοι και κοιλιακούς. Τον συνηθίσαμε. Τον αγαπήσαμε.

Μέχρι τη μέρα που τον αποχαιρετήσαμε. Σε εννέα μήνες. Βιαστικά. Κανείς δεν ήταν προετοιμασμένος. Ούτε καν εγώ. Τόσο σύντομα; Εντάξει είχε ζέστη. Αλλά το σπίτι είναι δροσερό. Τα παιδιά σοκαρίστηκαν. Εκείνα τον είδαν πρώτα. Δεν θα πω για τις λεπτομέρειες γιατί οι μαμάδες οφείλουμε να είμαστε δυνατές. Αλλά στα ερωτήματα της μεγάλης μου κόρης έπρεπε να έχω ερωτήσεις... «Μαμά γιατί μαζεύτηκαν μυρμήγκια; Γιατί είχε ανοιχτά τα μάτια; Πότε θα γυρίσει; Γιατί πέθανε; Πώς θα πάει στον ουρανό; Που είναι τώρα;»

Τα ψαράκια στην αρχή διαδέχονταν το ένα το άλλο. Τα ζωντανά τα ...χαμένα. Με τον Ρατατούη δεν έγινε το ίδιο. «Έφυγε» μαζί με τα δυο σπιτάκια, τα ροκανίδια, τα αξεσουάρ του. Δεν θα αντικατασταθεί. Δεν μπορεί να αντικατασταθεί. Έφυγε τόσο γρήγορα που δεν είχα καν προετοιμαστεί για να μιλήσω σε δύο παιδιά 3 και 6 χρονών για τον θάνατο. Η δικαιολογία ότι ο Ρατατούης είχε έρθει από την Ρωσία που έχει χιόνια και εδώ σκάμε από την ζέστη, δεν έπεισε μάλλον καμιά τους… Χρόνια μετά διαβάσαμε ένα βιβλίο που ήταν σα να γράφτηκε για τον Ρατατούη: «Αντίο ποντικούλη». Kι εκεί δεν χρειαζόταν καμία επεξήγηση. 

Ποια Mary Poppins και ποιος Άγιος Βασίλης;

Ιδιωτικό σχολείο, σχολικό, ενοίκιο, διακοπές, νταντά, δασκάλα αγγλικών για ιδιαίτερα, σχολή μπαλέτου, στολή μπαλέτου, μάθημα τένις, μάθημα καράτε, έξοδα για ρούχα, εξωσχολικές δραστηριότητες, παιδικά πάρτι κάθε Σαββατοκύριακο, οδοντίατρος, παιδίατρος, εμβόλια, ορθοπεδικός, ορθοδοντικός, οφθαλμίατρος, παιχνίδια, βιβλία, γραφική ύλη, κομπιούτερ, σινεμά, θέατρο, φαγητό έξω, delivery, η λίστα δεν τελειώνει.

Χορός, τένις, κολύμβηση, βόλεϊ, χορωδία, μπάσκετ, ισπανικά, γαλλικά, γερμανικά, σκάκι, στίβος, σύγχρονος χορός, μπάντμιντον, καράτε, κουνγκ φου, τζούντο, χιπ-χοπ, αναρρίχηση, κινέζικα, μίνι τένις, μίνι ποδόσφαιρο, πρόσκοποι, πιάνο, κιθάρα, σαξόφωνο. Και λογοθεραπεία. Και παιδοψυχολόγος. Και σίγουρα πολλά ακόμη.

Και πώς μεταφράζονται όλα αυτά σε ευρώ; Τα θέλω και τα πρέπει επαναλαμβάνονται. Η κατάσταση ανεξέλεγκτη πριν και μετά την οικονομική κρίση. Όλοι μιλάμε για θυσίες, στην ευημερία, στο βόλεμα, όλα για το μέλλον των παιδιών μας, το δικαίωμα στην ελπίδα, αυτό όμως μοιάζει περισσότερο σαν προεκλογικός λόγος, όχι σαν την πραγματικότητα που μας στοιχειώνει καθημερινά.

Ο μισθός μεταφράζεται σε ενοίκιο και εξόφληση της κοπέλας που ερμηνεύει διπλό ρόλο, έχοντας το σπίτι καθαρό και τακτικό, και φροντίζοντας τα παιδιά τις ώρες που λείπουν οι γονείς, η μαμά ή ο μπαμπάς ή και οι δύο, από το σπίτι. Και μετά, τι; Αν τα μαθήματα κολύμβησης, για δύο φορές την εβδομάδα, και για να νιώθουμε ασφάλεια το καλοκαίρι στην πισίνα και τη θάλασσα, ξεπερνούν τα 380 ευρώ (τον χρόνο), στην καλύτερη περίπτωση, τότε τι να πούμε για τα 120 ευρώ που στοιχίζουν τα μαθήματα μπαλέτου τον μήνα;

Τα δίδακτρα για τα ιδιωτικά σχολεία παίζουν, από 8.000 ευρώ μέχρι 14.000 ευρώ, ίσως και παραπάνω, με μικρές αποκλίσεις όσο περνάει ο καιρός. Το λεωφορείο έρχεται επιπλέον 2.000 ευρώ το κάθε παιδί, γι' αυτό και οι γονείς-σοφέρ είναι ολοένα και πιο σύνηθες φαινόμενο.

Οικογενειακά βάρη. Δεν θα πούμε τι γίνεται στην περίπτωση των μονογονεϊκών οικογενειών, γιατί εκεί μπατάρει η βάρκα με προοπτική Τιτανικού. Η αβεβαιότητα είναι τρελή. Από τη στιγμή που γεννιούνται τα παιδιά, και ξεπαραδιάζεσαι για πρώτη φορά για κούνια, καρεκλάκια φαγητού και αυτοκινήτου, η ζωή γίνεται child-proof και χωρίς να το καταλάβεις, ξεχνάς τις προσωπικές σου ανάγκες, τα σινιέ παπούτσια, τις τσάντες-υπερπαραγωγές, τα καθημερινά ψώνια, τα ακριβά και τα λιγότερο ακριβά σπορ του στυλ και της κοκεταρίας.

Γίνεσαι ερασιτέχνης καρατέκα. Πώς σας φαίνεται το κόστος 350 ευρώ για όλο τον χρόνο, για μία φορά την εβδομάδα καράτε στο σχολείο; Και αυτή είναι μια τιμή, ειδικά διαμορφωμένη για φέτος, «χαμηλότερη». Μιλάμε για ακρίβεια, φωνάζουμε για την κρίση, αλλά κανείς δεν τολμάει να γίνει πιο συγκεκριμένος. Και δεν μιλάμε φυσικά για περιπτώσεις οικογενειών που ζουν με 800 ευρώ τον μήνα. Μιλάμε για τα παιδιά που μπορούν, γεννήθηκαν τυχερά, οι γονείς τους έχουν την οικονομική άνεση (πώς είπατε;) να τα στείλουν σε ιδιωτικό σχολείο και να φροντίσουν να τους παρέχουν τα καλύτερα. Ή έτσι πιστεύουν.

Και πιστεύουμε. Με ένα παιδί κάτι γίνεται. Με δύο ή παραπάνω, τα ποσά γίνονται σχεδόν αστρονομικά, εξωπραγματικά σίγουρα. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι ο φετινός Σεπτέμβριος ξεκίνησε με απώλειες στις τάξεις των ιδιωτικών σχολείων, γιατί είναι πραγματικότητα. Ορισμένοι γονείς σκέφτηκαν καλά τι αντέχουν και πόσο αντέχουν και έβγαλαν τα παιδιά τους από το ιδιωτικό για να τα μεταγράψουν στο δημόσιο της γειτονιάς. Όχι ότι και σε αυτήν την περίπτωση δεν υπάρχει υψηλό κόστος, απλώς αυτομάτως μειώνεται ένα σημαντικό ποσό. Και διοχετεύεται κάπου αλλού.

Τα έξοδα δεν τελειώνουν ποτέ. Αν το παιδί θέλει να αγοράζει κάτι από την καντίνα, στο πρώτο ή το δεύτερο διάλειμμα, επειδή όλοι οι φίλοι του το κάνουν, πρέπει να έχει στο πορτοφόλι του 2 με 3 ευρώ. Αν υπολογίσουμε πώς μεταφράζεται αυτό το μήνα, την εβδομάδα, τον μήνα, έχουμε μια εικόνα.

Δεν ήμουν ποτέ καλή στα μαθηματικά, αν και τα αγαπούσα. Ξέρω όμως ότι τουλάχιστον στο εξωτερικό μπορείς να βρεις σίγουρα πιο ποιοτικά και οικονομικά ρούχα και παπούτσια, γι' αυτό και συμφέρει πολλές φορές να ψωνίζεις παιδικά από το Ίντερνετ. Ή να ανακυκλώσεις τα ρούχα των δικών σου παιδιών με άλλων, μικρότερων ή μεγαλύτερων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα χρειαστούν και καινούργια. 

Για κάποιο ανεξήγητο λόγο, οτιδήποτε έχει να κάνει με παιδιά χρυσοπληρώνεται. Δεν μπορεί για να αγοράσεις βιβλία, τσάντα, κασετίνα και χαρτική ύλη για παιδιά α΄ ή β΄ δημοτικού να πληρώνεις στο βιβλιοπωλείο από 400 έως 600 ευρώ. Ένα ποδήλατο να στοιχίζει 500 ευρώ, ένα ζευγάρι αθλητικά 80 ευρώ (που θα φορεθεί το πολύ έναν χρόνο), η παιδοψυχολόγος να ζητάει 70 ευρώ την επίσκεψη, σε εβδομαδιαία βάση, και ο παιδίατρος 40 για κάθε παιδί.

Δεν υπάρχει λόγος να γίνουμε μίζεροι, τσιγκούνηδες ή απαισιόδοξοι, ούτε αυτό είναι το ζητούμενο. Αλλά είναι λυπηρό να συνειδητοποιούμε πόσο ακριβή είναι η ζωή με τα παιδιά. Ένα σινεμά το Σαββατοκύριακο ή ένα θέατρο κοστίζει μίνιμουμ 100 ευρώ, αν υπολογίσεις και το πάρκινγκ, τη βενζίνη, τα εισιτήρια, την έφοδο στο μπαρ. Γιατί, αν είναι να το κάνεις, δεν υπάρχει λόγος να τους το βγάλεις από τη μύτη.

Μια νταντά με συστατικές και στοιχειώδεις γνώσεις παιδαγωγού ζητάει τουλάχιστον 1.200 ευρώ. Για τον ηλεκτρονικό υπολογιστή θέλεις γύρω στα 500 ευρώ. Για αγορά μεγαλύτερου και ασφαλέστερου αυτοκινήτου, ας μη μιλήσουμε καλύτερα. Ούτε για το πόσο θα στοιχίσουν οι χριστουγεννιάτικες διακοπές, αν θελήσετε να μείνετε σε ξενοδοχείο. 

Οπότε, πού καταλήγουμε; Πουθενά. Γεννιούνται μόνο διλήμματα: μπαλέτο ή καράτε, ποδόσφαιρο ή μπάσκετ, ιδιωτικό ή δημόσιο; Τα παιδιά είναι χαρούμενα με λίγα. Αγαπούν τα παιχνίδια, όπως τα αγαπούσαμε κι εμείς. Το μόνο κακό είναι ότι νομίζουν (ακόμη) ότι υπάρχει κάπου μια «λεφτιά». Και ποιος θα τους πει ότι ο Άγιος Βασίλης φέτος δεν θα είναι και τόσο large;